Tin trong nước (Phần 1)

Đăng ngày: 14/11/2013 10:13


 Với tình hình kinh tế khó khăn hiện nay, ngành sản xuất đồ gỗ Việt Nam đang có chỉ số tồn kho tăng tới 32,2%. Một trong những nhiệm vụ hàng đầu hiện nay là tìm cách tập trung tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp chế biến gỗ, nhất là các chính sách về ưu đãi lãi suất, quảng bá sản phẩm, đào tạo nhân lực để doanh nghiệp có cơ hội được tiếp
cận vay vốn.

Ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đặt kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu đạt trên 5 tỷ USD trong 2 năm tới và tăng lên 8 tỷ USD vào năm 2020 (bình quân 9%/năm). Tính trong 6 tháng đầu năm 2013, kim ngạch xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ của Việt Nam đã đạt 2,46 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm 2012. Tuynhiên, bên cạnh sự tăng trưởng này, các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn gặp nhiều khó khăn.

Mới đây, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.Hồ Chí Minh (HAWA) đã gửi 7 kiến nghị lên Chính phủ và các cơ quan liên quan về chính sách phát triển ngành chế biến gỗ Việt Nam đến năm 2020. Trong đó, đề xuất các giải pháp khác nhau về nguồn nguyên liệu, nguồn nhân lực, công nghệ sản xuất và chính sách cho công nghiệp phụ trợ…nhằm đưa ngành chế biến gỗ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Gỗ và các sản phẩm gỗ là mặt hàng đóng góp đáng kể trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Tuy nhiên, các sản phẩm đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam hiện mới tập trung ở các dòng sản phẩm trung cấp trở xuống, thiếu các dòng sản phẩm cao cấp. Đây chính là điểm yếu của các doanh nghiệp Việt Nam so với nước láng giềng Trung Quốc.

Theo đánh giá của lãnh đạo HAWA, hiện các doanh nghiệp chế biến gỗ Trung Quốc có thể gia công các sản phẩm nội thất có giá thấp hơn đến 20% so với Việt Nam và để đáp ứng nhu cầu thị trường các doanh nghiệp Việt Nam cần phải đổi mới trang thiết bị, nâng cao năng lực thiết kế và chất lượng sản phẩm nếu không muốn mất dần khách hàng và thị trường.

Hiện nay, hạn chế lớn nhất của các doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu Việt Nam là đầu tư dàn trải, chưa tập trung chuyên sâu, cạnh tranh không lành mạnh. Nhiều doanh nghiệp xuấtkhẩu chưa nắm rõ hết các quy định và luật pháp quốc tế, khả năng ứng biến trong thương mại khi xảy ra vướng mắc còn rất yếu.

Chưa áp dụng mức thuế 5% đối với mặt hàng dăm gỗ xuất khẩu
Mới đây, Bộ Tài chính đề nghị tạm thời chưa thu thuế xuất khẩu đối với mặt hàng dăm gỗ trong giai đoạn hiện nay theo kiến nghị của Bộ Công Thương về việc tăng thuế xuất khẩu dăm gỗ từ 0% lên 5% nhằm tháo gỡ cho doanh nghiệp trong việc thu mua nguyên liệu để sản xuất bột giấy.

Qua nghiên cứu mối quan hệ giữa xuất khẩu dăm gỗ với người trồng rừng và xuất khẩu dăm gỗ với nhập khẩu bột giấy, tình hình xuất nhập khẩu dăm gỗ, bột giấy trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã trao đổi với các cơ quan, đơn vị có liên quan về dự kiến thu thuế xuất khẩu dăm gỗ. Tuy nhiên, có
nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này, do đó Bộ Tài chính đã đề nghị tạm thời chưa tăng thuế xuất khẩu dăm gỗ từ 0% lên 5%.

Trước đó, xuất phát từ kiến nghị của Bộ Công Thương về việc có biện pháp hạn chế xuất khẩu dăm gỗ để tháo gỡ cho doanh nghiệp trong việc thu mua nguyên liệu để sản xuất bột giấy, Bộ Tài chính đã lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư sửa đổi mức thuế suất thuế XK đối với các mặt hàng dăm gỗ. Theo đó, dự kiến nâng thuế suất xuất khẩu đối với các mặt hàng dăm gỗ thuộc nhóm HS 44.01 tại Biểu thuế xuất khẩu theo danh mục mặt hàng chịu thuế từ
0% lên 5%.

Được biết, mặt hàng dăm gỗ thuộc nhóm 44.01 đang có mức thuế suất thuế XK 0%. Tuy nhiên, theo Nghị quyết 830/2009/NQ-UBTVQH và Nghị quyết số 710/2008/NQ-UBTVQH của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc ban hành biểu thuế XK theo danh mục nhóm hàng chịu thuế và khung thuế suất đối với từng nhóm hàng hóa, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo
Danh mục nhóm hàng chịu thuế và khung thuế suất ưu đãi đối với từng nhóm hàng thì mặt hàng dăm gỗ có khung thuế suất là 0% đến 25%. Do đó, căn cứ quy định hiện hành của pháp luật và tình hình thực tế về nhu cầu nguyên liệu cho sản xuất giấy trong nước, Bộ Tài chính nhận định việc hạn chế xuất khẩu dăm gỗ như ý kiến của Bộ Công Thương là cần thiết để tránh khai thác rừng non khiến chu kì trồng rừng bị rút ngắn, đồng thời góp phần giữ nguyên liệu cho sản xuất giấy trong nước.

Theo Bộ Tài chính, năm 2010 sản lượng dăm gỗ xuất khẩu đạt 4,13 triệu tấn tương đương 459,5 triệu USD; năm 2011, sản lượng dăm gỗ xuất khẩu là 5,4 triệu tấn, kim ngạch đạt 703,3 triệu USD; năm 2012 sản lượng xuất khẩu dăm gỗ là 6,1 triệu tấn kim ngạch đạt 827,6 triệu USD. Quý I năm 2013, sản lượng dăm gỗ xuất khẩu là 1,6 triệu tấn, kim ngạch đạt 220,1 triệu USD.

Đưa ngành chế biến gỗ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) đã hoàn tất đề án đưa ngành chế biến gỗ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và trình lên các cơ quan bộ ngành, Chính phủ. Nội dung của đề án gồm các nội dung liên quan đến năng lực của ngành chế biến gỗ Việt Nam, tiềm năng phát triển thị trường và những khuyến nghị về đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh ngành chế biến gỗ.

Lý do để đưa ngành chế biến gỗ trở thành nền kinh tế mũi nhọn Giá trị thương mại ngành đồ gỗ toàn cầu hàng
năm đạt trên dưới 150 tỷ USD và ngành này vẫn còn rất hấp dẫn. Các nước chế biến và xuất khẩu gỗ hàng đầu thế giới là Trung Quốc, Đức, Italy, Việt Nam, Hoa Kỳ, Ba Lan…

Trong những năm qua, tình hình kinh tế thế giới vẫn chưa ổn định, nhiều yếu tố tác động: môi trường kinh doanh, chính sách khuyến khích xuất khẩu thay đổi… khiến nhiều thị trường xuất khẩu hàng đầu có dấu hiệu phát triển chậm lại. Đáng
kể là sự giảm sút xuất khẩu của Trung Quốc và các nước thuộc khối Liên minh Châu Âu (EU) như Italy, Đức, Ba Lan… Ví dụ điển hình là Italy một trong những quốc gia xuất khẩu gỗ hàng đầu thế giới với lực lượng doanh nghiệp có bề dày kinh nghiệm cũng như trình độ thiết kế cao, đang phải rời môi trường kinh doanh quen thuộc ở châu Âu để tìm cơ hội ở các
nước đang phát triển ở châu Á, trong đó có Việt Nam.

Ngành đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam đã có mức tăng trưởng hơn 20 lần, từ 219 triệu USD năm 2000 lên 4,67 tỷ USD năm 2012. Đến nay, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gỗ nằm trong top 10 thế giới, đứng thứ 2 châu Á (sau Trung Quốc) và đứng đầu Đông Nam Á. Điều đáng nói, tiềm lực của ngành này còn rất lớn để có thể tiếp tục tiến xa hơn nữa, hiện kim ngạch xuất khẩu ngành gỗ Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 5,4% trong tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ thế giới.

Mục tiêu và cơ hội
Để ngành chế biến gỗ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, điều kiện cần là phải tự chủ nguồn nguyên liệu, giảm lệ thuộc từ nhập khẩu của nước ngoài. Bởi phần lớn gỗ nguyên liệu phải nhập khẩu lên đến hàng tỷ USD và giá gỗ nguyên liệu chiếm khoảng 30%-50% giá trị sản phẩm.

Mặt khác nếu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thì phải là ngành kinh tế đầu tàu, tạo điều kiện cho nhiều ngành nghề khác cũng phát triển. Khi ngành chế biến gỗ phát triển cần có nguyên liệu ngày càng nhiều từ rừng trồng trong nước, từ ván nhân tạo và cần những phụ liệu trong quá trình sản xuất như sắt, bao bì (chiếm khoảng 15%-20% giá thành sản phẩm).

Phát triển ngành chế biến gỗ sẽ tạo điều kiện để giúp phát triển ngành công nghiệp phụ trợ như công nghiệp chế tạo máy móc do nhu cầu phát sinh của doanh nghiệp.

Với mục tiêu đưa ngành gỗ vào danh mục các ngành kinh tế mũi nhọn sẽ là chất kích thích để doanh nghiệp chế biến gỗ mạnh dạn đầu tư, thay đổi công nghệ và thiết bị phù hợp đồng thời chớp lấy thời cơ, khi những nước có thế mạnh về chế biến gỗ ở châu Âu như Đức, Italy, Pháp… đang rơi vào tình trạng suy giảm. Nếu ngành chế biến gỗ được chú trọng đầu tư, trong tương lai sẽ đáp ứng được nhu cầu từ các thị trường nhập khẩu lớn của thế giới.

Lãnh đạo HAWA cho biết đây là thời cơ rất tốt cho ngành chế biến gỗ của Việt Nam, nước hiện đang dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về chế biến, xuất khẩu gỗ.

Ngành chế biến gỗ có sự cạnh tranh không cao như nhiều ngành xuất khẩu khác, mức độ thâm nhập vào ngành rất thấp do đặc thù ngành đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và kỹ thuật sản xuất. Bên cạnh đó, đầu tư cho ngành chế biến gỗ sẽ kéo theo sự phát triển của các ngành có liên quan trong chuỗi cung ứng, từ cưa xẻ nguyên liệu, ngành công nghiệp phụ trợ, cơ sở hạ tầng, logistics…

Theo Quy hoạch công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, giá trị kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đến năm 2015 đạt 5 tỉ USD, đến năm 2020 đạt 8 tỉ USD, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2016-2020 đạt 9%/năm, đến năm 2030 đạt 12,22 tỉ USD, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn này 2021-2030 đạt 6%/năm.

Xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam đối mặt với Quy chế 995/2010 của EU
Quy chế 995/2010 của Liên minh châu Âu (EU) chính thức có hiệu lực từ ngày 3/3/2013 đối với ngành đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam và EU vẫn đang trong quá trình đàm phán Hiệp định Đối tác tự nguyện (VPA/FLEGT) nhằm xây dựng hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp và cấp phép FLEGT cho các lô hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu của Việt Nam vào EU. Do vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam vẫn phải thực hiện “trách nhiệm giải trình” theo Quy chế này.

Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu đồ gỗ lớn trên thế giới, thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là Hoa Kỳ, EU… đây cũng là hai thị trường có quy định cực kỳ nghiêm ngặt đối với các sản phẩm gỗ nhập khẩu, để đảm bảo sản phẩm gỗ được nhập khẩu vào các thị trường này thì nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Trước đó vào tháng 10/2010, Nghị viện và Hội đồng Liên minh châu Âu đã thông qua Quy chế 995/2010. Đây là một quy định mới về gỗ của EU trong khuôn khổ Kế hoạch hành động về thực thi Lâm luật, quản trị và thương mại lâm sản (gọi tắt là FLEGT) nhằm đưa ra các quy định cấm nhập khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ có nguồn gốc bất hợp pháp vào thị trường châu Âu, yêu cầu các nhà kinh doanh cung cấp gỗ và các sản phẩm gỗ lần đầu tiên
vào thị trường châu Âu phải thực hiện “trách nhiệm giải trình”.

Quy chế 995/2010 của Liên minh Châu Âu (EU) có hiệu lực từ ngày 3/3/2013 ở toàn bộ 27 quốc gia thuộc liên minh này. Theo đó, gỗ và sản phẩm gỗ có nguồn gốc hợp pháp mới được phép nhập khẩu vào thị trường EU bao gồm các sản phẩm gỗ cứng, ván sàn, gỗ dán, bột giấy và giấy. Các sản phẩm tái chế, tre, nứa và sản phẩm giấy đã in như sách, tạp chí và báo không thuộc phạm vi áp dụng của quy chế này. Phạm vi sản phẩm áp dụng có thể được EU điều chỉnh nếu cần thiết. Gỗ và các sản phẩm gỗ có giấy phép FLEGT sẽ được coi là có nguồn gốc hợp pháp và tuân thủ theo các yêu cầu của quy chế này.

Đánh giá về chương trình FLEGT, lãnh đạo của Tổng cục Lâm nghiệp cho rằng chứng chỉ FLEGT khẳng định các quá trình sản xuất từ nguyên liệu cho đến lúc xuất khẩu là hợp pháp. Nếu được cấp giấy phép, hàng xuất khẩu vào EU sẽ có được những ưu đãi. Nếu không có, doanh nghiệp xuất khẩu phải làm những kê khai nguồn gốc gỗ rất chặt chẽ, chứ họ không bắt buộc 100% doanh nghiệp xuất khẩu vào EU phải có giấy phép này. Các doanh nghiệp chế biến gỗ lớn của Việt Nam đang xuất khẩu vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia... mà đảm bảo được thì chắc chắn sẽ đáp ứng được yêu cầu của EU. Đã xuất khẩu hàng hóa vào EU thì các doanh nghiệp Việt Nam cần thích ứng dần với những quy định và phải tuân thủ yêu cầu của họ.

Hiện nay, Việt Nam và EU vẫn đang trong quá trình đàm phán Hiệp định Đối tác Tự nguyện (gọi tắt là VPA/FLEGT), nhằm xây dựng hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp và cấp giấy phép FLEGT cho các lô hàng gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam vào EU. Tuy nhiên, quá trình đàm phán chưa kết thúc, nên các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam vào EU vẫn phải thực hiện trách nhiệm giải trình theo quy của Quy chế 995/2010. Các doanh nghiệp có chứng chỉ COC (tiêu chuẩn về chuỗi hành trình sản phẩm) hoặc sử dụng gỗ có nguồn gốc hợp pháp và có chứng chỉ như FSC (chứng chỉ quản lý rừng)… hoàn toàn yên tâm là sẽ đáp ứng được quy định giải trình.

Kể từ khi Quy chế này được áp dụng, xuất khẩu đồ gỗ và sản phẩm gỗ sang khu vực EU trong tháng 3/2013 chỉ tăng nhẹ so với tháng trước đó (tăng 0,3%) đạt 36,84 triệu USD và giảm khá mạnh so với cùng kỳ năm trước (giảm 44,03%). Quy định này đang gây một số khó khăn nhất định cho các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu vào thị trường EU.

Dự kiến năm 2013, toàn ngành gỗ phấn đấu đạt mức tăng trưởng xuất khẩu khoảng 7-8% so với năm 2012, kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 5,1 tỷ USD.

Nguồn: vietrade

| Chia sẻ |
THẢO LUẬN  
Chưa có thảo luận nào
Ý KIẾN CỦA BẠN  
  Hãy đăng nhập để thảo luận